Bij de opening heet de bestuurder van Gemeente Leiden, verantwoordelijk voor digitale weerbaarheid, iedereen van harte welkom. Aansluitend gaan we met elkaar in gesprek over wat deze verantwoordelijkheid in de praktijk betekent.

De wereld gaat een tijdperk in van toenemende geopolitieke spanningen, groeiende digitale afhankelijkheden en razendsnel voortschrijdende technologie. Staten zetten cybermiddelen steeds vaker in als onderdeel van bredere hybride strategieën, terwijl AI de schaal en snelheid van nieuwe dreigingen verder opvoert. Wat betekent deze ontwikkeling voor Nederland, voor organisaties en voor bestuurders met verantwoordelijkheid voor weerbaarheid? 

Bas Dunnebier Chief Science & Technology Officer van de AIVD vertelt hoe het dreigingslandschap verandert en welke keuzes nodig zijn om onze digitale veiligheid in de komende jaren te beschermen.

LET OP: Engelstalige sessie!

Cybersecurity is een essentieel onderdeel van maatschappelijke weerbaarheid en de bescherming van de kritieke infrastructuur. De belangrijkste uitdagingen op dit gebied zijn tegenwoordig zelden louter technisch van aard; ze bevinden zich op het snijvlak van technologie, menselijk gedrag, organisatieprocessen, governance, wetgeving en geopolitiek. Juist op dit vlak heeft de Universiteit Leiden haar expertise opgebouwd.

Onderzoekers binnen de universiteit werken aan uiteenlopende onderwerpen: van post-quantumcryptografie, het ontwerp van veilige systemen, privacybevorderende technologieën en door AI aangestuurde beveiligingstechnieken tot cybercriminaliteit, opsporingspraktijken, crisismanagement bij cyberincidenten, cybersecurity-governance, cybernormen, digitale soevereiniteit en geopolitieke cyberrisico's.

Deze perspectieven komen steeds vaker samen in gezamenlijk sociaal-technisch onderzoek, waarbij diepgaande vakinhoudelijke expertise wordt gecombineerd met de realiteit van complexe operationele omgevingen. Deze interdisciplinaire aanpak komt ook terug in ons onderwijs, waaronder de nieuwe bacheloropleiding Cybersecurity & Cybercrime en de specialisaties op het gebied van cybersecurity binnen de masteropleidingen Informatica en Crisis and Security Management. 

Voor overheidsinstanties biedt de Universiteit Leiden een platform om gezamenlijk te werken aan urgente vraagstukken rond cybersecurity, nieuwe werkwijzen te testen, praktijkexperts bij onderzoek te betrekken en onafhankelijke, op bewijs gebaseerde inzichten te leveren die beleidsmatige en operationele beslissingen kunnen ondersteunen.

De digitale wereld is de afgelopen jaren flink veranderd. Organisaties zijn meer en meer met elkaar verbonden en aanvallers zijn in staat om sneller en op grotere schaal te opereren. Dat vraagt om een andere manier van kijken naar digitale weerbaarheid.

In deze keynote gaat Eefje Zents in op wat die ontwikkeling betekent voor organisaties, maar ook voor de rol van het NCSC. Aan de hand van voorbeelden uit de praktijk laat zij zien waarom het delen van informatie en samenwerking tussen publieke en private partijen belangrijk zijn. Ook gaat zij in op het Cyberweerbaarheidsnetwerk (CWN) en hoe we in Nederland verder bouwen aan die samenwerking.

Cryptografie is een van de fundamenten van onze digitale infrastructuur. Deze infrastructuur wordt fundamenteel bedreigd door de komst van de quantumcomputer. Deze presentatie gaat in op welke noodzakelijke maatregelen elke organisatie dient te nemen om de infrastructuur veilig te houden en de informatie te beschermen tegen deze dreiging.

Spreker is Pieter Schneider, Programmamanager Quantumveilige Cryptografie bij Ministerie van BZK, Directie CIO Rijk

Migratie naar PQC begint met een simpele vraag: waar zit de cryptografie die we gebruiken? In de praktijk blijkt het moeilijk om deze vraag te beantwoorden. Cryptografie is verspreid over netwerken, applicaties, certificaten, protocollen, apparaten en leveranciers. Bestaande middelen om deze cryptografie te ontdekken zijn bovendien slechts geschikt voor een deel van dit landschap.

Om dit vraagstuk gezamenlijk aan te pakken is binnen de overheid een community gestart rond Cryptographic Asset Discovery and Inventory (CADI). In deze sessie delen we de ervaringen en lessen uit deze community.

We bekijken verschillende manieren om cryptografie te ontdekken, welke tools beschikbaar zijn en wat deze wel en niet in kaart kunnen brengen. Tot slot bespreken we wat er nodig is om de resultaten van CADI te vertalen naar concrete vervolgstappen richting PQC-migratie.

Door: Mine Temürhan

Aan het einde van de dag sluiten we gezamenlijk af met Dirkjan van Dijk, CIO van gemeente Leiden, en Bas Stevens, CISO van gemeente Leiden.

In een kort en scherp gesprek blikken we terug op de dag: wat nemen we mee naar huis? En misschien nog belangrijker: met welke acties moeten we morgen aan de slag?